„Bez korzeni nie ma skrzydeł”

W ramach wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie, wspólnie z nauczycielami, kształci wśród „młodego pokolenia Lasowiaków” nie tylko umiejętności interpersonalne, ale także uczy szacunku do przeszłości oraz tradycji i dziedzictwa przyrodniczego. Patrząc z tej perspektywy, projekt Lasowiacy inspirują – realizowany po raz kolejny przez pracowników PZPW w Rzeszowie we współpracy z Podkarpackim Urzędem Marszałkowskim, doskonale wpisuje się nie tylko w obowiązujące obecnie wytyczne nowoczesnej edukacji, ale także w długofalową strategię rozwoju Województwa Podkarpackiego. Od trzech lat, wspólnie ze szkołami i nauczycielami, uczymy „młode pokolenie Lasowiaków” tolerancji dla innych kultur oraz kształtujemy wśród dzieci i młodzieży postawy szacunku dla naszego, rodzimego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. W ramach sieci szkół partnerskich, zaangażowanych w realizację naszego projektu, zachęcamy nie tylko dyrektorów i nauczycieli, do wspólnego uczestnictwa w kulturze i kształtowania swojego najbliższego otoczenia zarówno w obrębie społecznym jak i rodzinnym. W tym celu, obok lekcji tematycznych, warsztatów i szkoleń poświęconych kulturze lasowiackiej, w wielu miejscowościach z obszaru tzw. Puszczy Sandomierskiej (tj. tam gdzie niegdyś mieszkali Lasowiacy), wspólnie z naszymi partnerami, tworzymy szkolne kluby i koła zainteresowań pn. Lasowiaccy Strażnicy Tradycji. W ramach tegorocznej edycji będziemy szczególnie wspierać merytorycznie i finansowo te szkoły, które zechcą realizować z nami zajęcia muzyczno-taneczne, etnobotaniczne lub badawcze. Szereg szczegółowych informacji oraz szablonów działań animatorskich, a także materiałów multimedialnych można odnaleźć na specjalnie w tym celu przygotowanej i udostępnionej stronie internetowej https://lasowiacy.pzpw.pl Serdecznie wszystkich Państwa zachęcamy do współpracy i organizacji spotkań lub konsultacji. Możemy do Was przyjechać, porozmawiać z Wami i pomóc Wam zrealizować Wasze pomysły! Mam nadzieję, że przywołany na początku tego artykułu cytat, będący nazwą jednej z popularnych obecnie metod terapii rodzin (opracowanej przez Berta Hellingera), może stanowić doskonały impuls do realizacji wielu ciekawych działań z obrębu kultury artystycznej oraz ludowej i równocześnie zainspiruje Państwa do przyłączenia się do naszego projektu. Tegoroczna inauguracja projektu „Lasowiacy inspirują” odbędzie się 1 października 2025 roku, w siedzibie Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie Oddział w Tarnobrzegu, ul. Henryka Sienkiewicza 206, pn.: „Gdzie kucharek sześć, tam damy wam jeść” – początek godzina 11:00.

Szanowni Państwo

Już 17 grudnia 2025 r. o godz. 11:00 w Centrum Edukacji Ekologicznej Puszczy Sandomierskiej w Ostrowach Tuszowskich (100A/1, Gmina Cmolas) odbędzie się uroczyste spotkanie Wigilia Lasowiacka organizowane dla szkół biorących udział w programie „Lasowiacy inspirują”. Wydarzenie będzie okazją do wspólnego świętowania, prezentacji działań edukacyjnych oraz integracji środowiska nauczycieli, uczniów i animatorów kultury.

Spotkanie otworzy Krystyna Wróblewska, Dyrektor Podkarpackiego Zespołu Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie. Następnie uczestnicy obejrzą część artystyczną przygotowaną przez uczniów Szkoły Podstawowej w Ostrowach Tuszowskich, po której nastąpi Koncert Bożonarodzeniowy w wykonaniu kapeli ludowej Raniżowianie. Nie zabraknie także wspólnego kolędowania, świątecznych życzeń oraz degustacji regionalnych potraw przygotowanych przez Koło Gospodyń Wiejskich w Ostrowach Tuszowskich.

W programie przewidziano również liczne wydarzenia towarzyszące, m.in.: dyskusję na temat edukacji regionalnej w pracy nauczyciela i animatora, wystąpienia zaproszonych gości, kiermasz świąteczny i warsztaty tematyczne, prezentację działalności wybranych szkół uczestniczących w projekcie „Lasowiacy inspirują”, prelekcję „Co jedli Lasowiacy?” autorstwa Izabeli Wodzińskiej z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, stoiska ekspozycyjne szkół oraz instytucji współpracujących z PZPW w Rzeszowie, zwiedzanie Sanktuarium Madonny z Puszczy w Ostrowach Tuszowskich. Wigilia Lasowiacka to nie tylko świąteczne spotkanie, lecz także ważny element budowania świadomości regionalnej i rozwijania współpracy między szkołami. Zapowiada się dzień pełen tradycji, inspiracji i wspólnego przeżywania wyjątkowej atmosfery nadchodzących świąt.

Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie, we współpracy z Podkarpackim Urzędem Marszałkowskim realizuje projekt „Lasowiacy inspirują” – finansowany ze środków „Programu wsparcia i promocji kultury lasowiackiej na lata 2022-2027”.   W wielu placówkach oświatowych od 2023 roku działają już szkolne kluby i koła zainteresowań propagujące dziedzictwo lasowickie. Uczniowie pod kierunkiem nauczycieli opracowują spektakle, konkursy tematyczne, tworzą słowniki gwarowe i audycje radiowe.   Aktualnie, w ramach multimedialnej audycji muzycznej pt. „Echa Puszczy” chcielibyśmy zaprosić wszystkich miłośników folkloru oraz twórców kultury do Państwowej Szkoły Muzycznej w Kolbuszowej na interaktywne zajęcia i konsultacje.  Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, a więcej szczegółów znajdziecie Państwo w materiałach dołączonych do niniejszej korespondencji. Serdecznie wszystkich Państwa zachęcamy do wspólnego kultywowania i kreowania dziedzictwa naszych przodków w dwudziestym pierwszym wieku.

Mamy nadzieje, że nowa formuła spotkań z tradycją, będzie nie tylko cyklicznym wydarzeniem realizowanym sukcesywnie w poszczególnych placówkach oświatowych uczestniczących w naszym projekcie, ale także będzie otwartym forum dyskusyjnym dla wszystkich dyrektorów, nauczycieli i pracowników instytucji kultury na co dzień związanych zawodowo lub hobbystycznie z kulturą ludową.

Wycieczka do kolbuszowskiego skansenu okazała się nie tylko wyprawą w przestrzeni, ale przede wszystkim – podróżą w czasie. To była żywa lekcja historii, która ożywiła przeszłość i pozwoliła młodym uczestnikom dotknąć dziedzictwa kulturowego regionu. Zwiedzanie Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej to spotkanie z codziennym życiem dawnych mieszkańców Lasowiaków – ludu związanego z Puszczą Sandomierską. Drewniane chałupy, zabytkowy kościół, młyn, kuźnia czy szkoła sprzed stu lat, w połączeniu z opowieściami przewodników, stworzyły przestrzeń pełną autentyzmu i wzruszeń. To szczególna historia – bliska, bo dzieje się tuż obok nas. Zaledwie 20 kilometrów od Rzeszowa można zanurzyć się w świecie, którego ślady wciąż są obecne w naszym języku, zwyczajach i tożsamości regionalnej. Dla uczniów była to nie tylko okazja do zdobycia wiedzy, ale też doświadczenia kultury w sposób namacalny i angażujący wszystkie zmysły. Wycieczka stała się inspiracją do refleksji nad tym, skąd jesteśmy i co nas ukształtowało – a także dowodem na to, że tradycja może być fascynującym kluczem do zrozumienia współczesności.

Projekt Lasowiacy inspirują stał się faktem.

 „Lasowiacy Inspirują” – konferencja z sercem do tradycji
19 marca 2024 roku w Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej odbyła się konferencja pt. „Lasowiacy Inspirują”, zorganizowana przez Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie.
Wydarzenie zostało zainicjowane przez panią Ewę Draus – Wicemarszałka Województwa Podkarpackiego – i zrealizowane dzięki wsparciu samorządu województwa.
Konferencja była elementem szerszego projektu edukacyjnego, którego celem jest popularyzacja kultury lasowiackiej wśród dzieci i młodzieży. Poprzez ukazanie bogactwa lokalnych tradycji, obrzędów i wartości – przy współudziale społeczności lokalnej – inicjatywa ma wzmacniać poczucie tożsamości regionalnej i dumy z dziedzictwa kulturowego Podkarpacia.